Kees Tempelaars - Earth and Eternity

17 januari 2018

Wat een circulair huis en een tas van appelschillen met elkaar verbindt

Volgens Kees Tempelaars staan we aan de vooravond van een gigantische doorbraak dat alles duurzaam en energiezuinig moet worden. Dan kun je als ondernemer maar beter voorop lopen en de markt daarvoor opzetten, is zijn filosofie. Met zijn bouwbedrijf Earth & Eternity ontwikkelt en bouwt Kees circulaire, nul-op-de-meter woningen, een prachtig nieuw product, voortgekomen uit de crisis. “Op zuiver commerciële gronden ligt het voor de hand. Investeren in duurzaamheid is inmiddels meer dan rendabel. Daarbij laat ik ook nog iets heel moois na aan volgende generaties.”

 Kees Tempelaars - Earth and Eternity.jpg

Beeld: Rob van Berkel

In de tijd dat zijn twee broers en twee zussen studeerden en de ene na de andere academische titel behaalden, bewandelde Kees een hele andere weg. “Ik wilde hun succes wel evenaren maar had niet zoveel passie voor studeren, wel een fascinatie voor cijfers. Na commerciële economie op de MEAO vond ik het wel genoeg, ik wilde vooral ondernemen. Op vijftienjarige leeftijd verkocht ik al fietsen, bromfietsen en bloemen. Die bloemen haalde ik op de veiling en verkocht ik zonder vergunning van deur tot deur. Op zaterdag werkte ik regelmatig in een van de schoenenwinkels van ons familiebedrijf. Onder de naam Krol Schoenen zetten mijn grootouders een succesvolle schoenenbusiness op waarin later mijn vader en vijf andere familieleden actief waren. De ambitie om daar in te stappen heb ik nooit gehad, mijn pad liep anders.”

Op weg naar vrijheid

Dat pad leidde in eerste instantie naar een interne opleiding bij HEMA, waar een oom van Kees vanuit de schoenenbusiness contacten had. “Die opleiding hield ik na een paar maanden wel voor gezien, veel te gestructureerd, te weinig vrijheid. Die vrijheid kreeg ik wel bij een andere oom met een groothandel in bouwmaterialen in Tilburg. Hij zag wel wat in mij. Zo ben ik in de jaren ‘80 in de bouwmaterialen terechtgekomen en heb ik veel praktijkervaring opgedaan. In die tijd had je nog geen grote bouwmarktketens. Ik had rechtstreeks contact met agenten uit Italië die tegels kwamen verkopen. Na een paar jaar heb ik van de ene op de andere dag besloten voor mezelf te beginnen. Ik ben naar Italië gegaan, heb een paar fabrikanten van tegels en een tegellijmfabriek opgeduikeld en ben B2B steenstrips gaan verkopen. Dat ging wel redelijk goed. Toen kregen we begin jaren 80 die diepe crisis, zoals we er nu weer een achter de rug hebben. Als je al wat kon verkopen, moest je nog maar zien dat je betaald werd. Dat was geen prettige tijd, ook al ben ik er redelijk doorgerold. De vennootschap die ik destijds heb opgericht, heb ik nog steeds.”

Verrassende ontwikkelingen

“Die steenstripjes, dat was een leuk product en erg populair, ook in België. Novolux, de Belgische fabrikant van wandpanelen, plafondtegels én van steenstrips, wilde ook in Nederland gaan verkopen, maar dat deed ik al, dus hij nodigde me uit. Ik zie me daar nog zitten met het idee dat ik er misschien wel een van hun producten kon bijnemen om in Nederland te verkopen. En toen zat ik ineens in een sollicitatiegesprek. Daar was vooraf niets over gezegd. Het aanbod dat ik toen kreeg was te mooi om af te slaan. Ik was 24 jaar, stond op het punt van trouwen en kreeg een geweldig jaarsalaris aangeboden. Aangezien de markt echt slecht was in 1982 heb ik ja gezegd en uiteindelijk heb ik zeven jaar als exportmanager voor Novolux gewerkt. In die tijd heb ik de verkoop opgebouwd in Nederland, Duitsland, Engeland, Oostenrijk en Zwitserland en dat was een behoorlijk succes. In Duitsland kwam ik HDM (Holz Dammers Moers), een fabrikant van wand- en plafondpanelen tegen. Het oude management van Novolux zag het als een bedreiging dat ik HDM- producten in Nederland en België wilde gaan distribueren. Toen zei Dammers, de eigenaar van HDM: ‘Kees we gaan het zelf doen, samen!’ Ik heb mijn baan opgezegd bij Novolux en HDM Nederland opgericht. De reactie van Novolux was verrassend. Ze wilden me niet kwijt, of ik op commissiebasis voor ze wilde werken? Zo gezegd, zo gedaan. Toen kwam het geld van twee kanten binnen, een bizarre tijd die me de ruimte gaf te investeren.”

Op en neer

“In die periode kwamen er steeds meer bouwmarkten waaraan wij al in een vroeg stadium materialen leverden, net als aan groothandelaren. Dat heeft een enorme vlucht genomen. We leveren nog steeds aan alle Praxissen, Formido’s en noem maar op. In die tijd volgden de ontwikkelingen zich in rap tempo op. De distributie breidde zich uit van Nederland en België naar Frankrijk en Engeland en daarna hebben we HDM-vestigingen geopend in Denemarken, Indonesië, Maleisië en Australië. Dat ging heel goed totdat rond de eeuwwisseling de grenzen open gingen en China een grote hoeveelheid goedkope materialen op de markt bracht. De EU breidde uit, dus kwamen er ook goedkope producten uit Oost-Europa. Daar kun je niet tegen vechten, dat verlies je gewoon. Dergelijke ontwikkelingen vragen om snel handelen. Daarom hebben we in de jaren 2003, 2004 en 2005 onze HDM-vestigingen in Australië, Indonesië en Maleisië gesloten. We zijn toen teruggeworpen op waar we goed in zijn: de markten in Nederland, België, Frankrijk en Engeland.”

“In Engeland zijn we nog een ander avontuur aangegaan. Een winkelketen waaraan wij leverden, dreigde failliet te gaan. Doe je dan een stap terug of vooruit? Ik heb dan toch de ambitie om liever die stap vooruit te zetten. Achteraf was het niet de juiste beslissing om die 21 vestigingen over te nemen. Retailer zijn is gewoon niet onze expertise. En toen kwam de crisis. Nu hebben we in Engeland nog drie vestigingen over en een webshop waarmee we een paar miljoen omzet draaien. De rest hebben we gesloten. Dat hebben we zelf opgelost, zonder faillissement. Na de verkoop van Denemarken waren we terug bij de basis. Vanuit onze hoofdvestiging in het Belgische Peer beleveren we nu België, Nederland, Frankrijk en Engeland, met nog wat export naar Azië ernaast.”

Diepe crisis en uitdagingen

“Net als veel ondernemers ben ik met mijn bedrijf ook in een diepe crisis beland. In 2007 waren we nog supergezond. Het was ons beste jaar met een omzet van 34 miljoen euro en een resultaat van bijna drie miljoen. Dat zagen we in 2008 compleet instorten. Dat vond ik een moeilijke tijd, vooral ook omdat ik een verantwoordelijkheid heb naar mijn personeel. Ik heb monden te voeden. Dan moet je niet te lang aan een dood paard blijven trekken maar stappen zetten. Mijn Duitse partner in HDM was niet in staat om de broodnodige innovatie door te drijven en toen heb ik in 2014 zelfstandig Earth & Eternity opgericht.”

“Kenmerkend voor deze tijd is dat producenten steeds vaker rechtstreeks aan consumenten leveren. Dat heeft mij in die crisistijd herinnerd aan het oorspronkelijke succes van HDM. Ons succes was dat wij als fabrikant onze producten direct aan retailers leverden. Niet via de gebruikelijke route van importeur, grossier en retailer. We hadden dus een veel ruimere marge. Dat is het systeem waar ik naar terug wil. Ik wil direct toegevoegde waarde leveren. Van oude economie, naar nieuwe economie; hoe gaan we dat vertalen naar onze situatie? Met die vraag ben ik me gaan bezighouden.”

Echt nieuwe dingen doen

“Ik ben er van overtuigd dat je in tijden van crisis radicaal nieuwe dingen moet gaan doen. Dat betekent voor ons meer dan alleen een nieuw kleurtje aan het assortiment toevoegen. Dat doen we sowieso. We zijn gaan omni-channelen en hebben een aantal nieuwe B2C-websites opgezet om ook via andere kanalen te kunnen verkopen. We hebben ook een B2B-website opgezet om al die ontslagen vakmensen die als ZZP-er aan de slag zijn gegaan direct te bereiken. En we hebben nog iets gedaan, namelijk twee miljoen euro geïnvesteerd in 6.000 m2 zonnepanelen. De Belgische overheid gaf hiervoor in 2010 mooie subsidies. Het is een hele goede investering gebleken, zeer renderend en daarmee was het duurzaamheidszaadje geplant! Je ziet dat het werkt en dat heel veel mensen er enthousiast van worden. Ik heb toen meteen een Tesla gekocht als een van de eerste bestellers, wereldwijd nummer 256 om precies te zijn. In die tijd las ik ook een ‘paper’ van de Harvard Business University over Creating New Market Space. Dat artikel beschrijft heel duidelijk hoe je met de mogelijkheden van jouw huidige bedrijf compleet nieuwe concepten in de markt kunt zetten, door totaal ‘out of the box’ te denken. Dat heeft me enorm geïnspireerd om te denken: duurzaamheid zou onze nieuwe richting wel eens kunnen zijn.”

Van producten naar compleet circulair huis

“We zijn toen duurzame producten gaan ontwikkelen. We hadden door de fabricage van ons laminaat in Duitsland al ervaring met oppervlaktetechnieken. In 2011 zijn we begonnen met de ontwikkeling van buitengevelproducten die je nooit meer hoeft te schilderen, gemaakt met een milieuvriendelijke, koude Electron Beam-technologie zonder oplosmiddelen. Testen hebben we samen met BASF in Münster gedaan. Inmiddels hebben we dit product wereldwijd gepatenteerd onder de naam Solid Paint.”

“Eenmaal onderweg bleken we ver voorop te lopen. De markt was helemaal niet klaar voor onze producten. Toen heb ik gezegd, dan gaan we zelf complete duurzame woningen ontwikkelen, vanaf het begin, nul-op-de-meter en circulair. Daar ben ik in 2011 mee begonnen, ook omdat de EU heeft aangekondigd dat vanaf 2020 alle nieuw te bouwen woningen energieneutraal moeten zijn. Dat we nu al zover zijn, is natuurlijk goed voor onze concurrentiepositie.”

“Tijdens het ontwikkelproces zagen we dat een woning een communicerend vat is. Alles hangt met elkaar samen. Leg je bijvoorbeeld minder zonnepanelen, dan moet je meer isoleren. Zo hebben we echt alle aspecten van de woning bekeken om tot de optimale vorm en samenstelling te komen. De woning die we hebben ontwikkeld, wekt maximale energie op, is optimaal geïsoleerd, werkt op de beste installaties en maakt gebruik van domotica. Het is een slimme woning die ondermeer klaar is voor IoT (Internet of Things) zodat bijvoorbeeld de wasmachine inschakelt op het moment dat het gekoppelde weerstation aangeeft dat er voldoende zonne-energie is. Dat weerstation zijn we bij ons eerste project in Valkenswaard aan het testen. Ik vind het bijzonder dat in onze auto’s zoveel slimme toepassingen zitten die het rijden veilig en comfortabel maken. In een huidige woning zit niks, terwijl we daar toch veel meer tijd in doorbrengen. Dat is eigenlijk wel raar. Vooral dat huis moet hartstikke comfortabel zijn. En duurzaam, natuurlijk. Het is niet ons doel om de goedkoopste woning te bouwen, maar wel de goedkoopste woning als het gaat over Total Cost of Ownership. Je hebt nauwelijks kosten voor onderhoud en energie en gunstigere hypotheekvoorwaarden.”

Niet bouwen maar monteren

“Wat de woningen van Earth & Eternity nog meer zeer duurzaam maakt, is de nieuwe, droge manier van bouwen. Niets zit aan elkaar gekit of gemetseld. De woning bestaat dus uit losse onderdelen, en dat is mooi, want de bouw is nog steeds grootverbruiker van grondstoffen en verantwoordelijk voor 40% van de totale afvalstroom. We praten niet meer over bouwen maar over monteren, want als je een woning monteert, kun je hem ook demonteren. Is een woning demontabel, dan wordt deze circulair en dan komen we uit bij Madaster. Madaster is voor materialen wat Kadaster is voor grondverkaveling. Het is een systeem waarin je per bouwproject noteert welke materialen erin zitten en waar precies. Je geeft de materialen dus een identiteit mee. Wil je de woning na dertig jaar weer demonteren, dan kunnen al die grondstoffen en materialen een tweede leven krijgen. 100% Circulair, dus. Madaster is een hele belangrijke bijdrage voor de toekomstige circulariteit.”

De meest interessante partners

“Ik vind het prachtig om daar mee bezig te zijn, want zo kan ik echt iets achterlaten, helpen om een duurzame ambitie te creëren. We zetten met Earth & Eternity iets neer dat blijvend is. Daar ben ik enorm trots op. Nog meer omdat ook anderen zien dat we goed bezig zijn. Sinds ik vanuit duurzaamheid werk, kom ik de meest interessante mensen tegen met eenzelfde ambitie. Zoals de Nederlandse architect Thomas Rau, initiatiefnemer van Madaster, en de Taiwanese prof. dr. Daniël Ku, docent duurzaamheid aan de universiteiten van Beijing en Taipeh. Dat zijn superinteressante ontmoetingen.”

Volgens Rau is afval materiaal zonder identiteit. Hij schreef er het boek Material Matters* over en geeft een krachtig alternatief voor onze roofbouwmaatschappij. “We moeten van verbruik naar (her)gebruik. Dat kan met Madaster. Rau zag de waarde van onze woning meteen en heeft me uitgenodigd één van zijn 33 Kennedy’s van de Madaster organisatie te worden. Ik ben er trots op dat ik ben uitgenodigd als kartrekker voor een duurzame, circulaire economie. Het is een vorm van erkenning die me ook zakelijk enorm helpt, in de communicatie naar toekomstige opdrachtgevers en bij het regelen van financiering voor onze projecten. Ik krijg zo een steeds breder platform voor mijn verhaal en ontmoet integere zakenpartners. We hebben inmiddels zo’n 458 woningen in ontwikkeling, dus dat neemt een enorme vlucht.”

“Prof. Dr. Daniël Ku is in Azië het middelpunt van alles wat met de ontwikkeling van duurzame technieken te maken heeft. We zien elkaar zo’n drie keer per jaar. Afgelopen november ben ik nog een week met hem op pad geweest. We hebben verschillende fabrieken bezocht waar ze oppervlakken maken voor onze producten. Ik heb me pas ook ingekocht in een extrusiebedrijf dat op een duurzame manier harde, waterdichte oppervlakken maakt, bruikbaar voor binnen en buiten. Het is een strategische deelneming die me een positie geeft in de kunststof markt. Ze maken er bijvoorbeeld volkunststof panelen, met een duurzame toplaag. Dan kun je dus nog steeds een prachtige badkamer maken, maar dan wel circulair. Dat vind ik ontzettend boeiend.”

Een duurzame tas kan ook

Van het een komt het ander. De jongste dochter van Kees die op dit moment als financial controller in de zaak werkt, is gek op tassen, schoenen en verder alles wat met mode te maken heeft. “Een paar jaar geleden gaf ze aan dat ze eigenlijk wel wat met tassen zou willen doen. Het ondernemerschap zit er bij haar ook goed in en dat stimuleer en faciliteer ik natuurlijk graag. Maak dan wel iets dat uniek is, heb ik gezegd. Dus, toen we twee jaar geleden bij ons thuis met Daniël Ku aan de bar stonden, hebben we hem gevraagd mee te denken over het ontwikkelen van een duurzame tas. Gemaakt van een ander materiaal dan leer, met een duurzaam oppervlak. Een SMART-tas met een chip waarmee we een online community bij elkaar kunnen brengen van mensen die duurzaamheid ook omarmen. Een chip die er ook voor zorgt dat je telefoon oplaadt in je tas en de tas traceerbaar maakt. En wat denk je? Die tas is er! Prof. Dr. Ku heeft een groep studenten op het project gezet en die zijn gaan zoeken. We hebben nu een aantal prototypes van verschillende modellen klaar, gemaakt van appelschillen. Vet hè! We werken nu aan de details zodat het straks echt een tas is die je wilt hebben. Deze tas komt onder de naam Earth & Eternity op de markt.”

Zijn vrouw, twee dochters en zoon volgen de bijzondere ontwikkelingen rondom Earth & Eternity op de voet. Ze vinden het super interessant en zijn er allemaal trots op, maar of zijn kinderen hem straks opvolgen, daar is Kees niet mee bezig. “Dat maakt me niks uit, ze moeten doen waar ze goed in zijn en gelukkig van worden. Het zijn alle drie slimme financials, dat vind ik dan wel weer boeiend.” Bij de familie Tempelaars valt de appel zeker niet ver van de boom.

 * Material Matters, het alternatief voor onze roofbouwmaatschappij door Thomas Rau en Sabine Oberhuber. Bertam en de Leeuw uitgevers, ISBN 9789461562258

Ben je geboeid door dit verhaal? Vraag Aldi of ze ook jouw verhaal schrijft. Neem nu contact op.